Periódico Educaciónetik itzulita
Hezkuntzan asko hitz egiten dugu ikasle guztien arrakasta bermatzeaz. Ezinbesteko helburua da hori, batez ere ikasteko, parte hartzeko edo elkarbizitzeko oztopo handienak dituzten haur eta gazteengan pentsatzen dugunean. Baina, zer ulertzen dugu arrakastatzat? Eta zer gertatzen da, arrakasta hori bermatzeko ahaleginean, zailtasunak saihesten saiatzen bagara?
Batzuetan, badirudi haurren frustrazioarekiko nolabaiteko alergia soziala garatu dugula. Asmorik onenarekin, saiatzen gara ezer ez zaielako gehiegi kostatu behar, akatsik egin ez dezaten, zeregin zail bati edo iraunkortasuna eskatzen duen egoera bati aurre egin behar ez diezaioten. Joera hori areagotu egin daiteke hezkuntza-premia bereziak dituzten ikasleen edo jokabide-zailtasun larriak dituztenen kasuan. Hain zuzen ere, kasu horietan galdetu behar diogu geure buruari ea, ahalegin guztietatik babesten ditugunean, haien aukerak zabaltzen ari garen ala mugatzen.
Hezkuntza-ikerketak gogorarazten digu praktikak, memoriak eta ahalegin kognitiboak zer-nolako garrantzia duten ikaskuntzak finkatzeko. Era berean, motibazioa ez da beti hasi aurretik agertzen: zerbait egiten gai garela deskubritzen dugunean hazi daiteke, atzo egin ezin genuen zerbait gaur egiteko gai garela ikustean. Baina, bestalde, ahaleginak bakarrik ez du ikaskuntza bermatzen: proposamen egokiak, kalitatezko interakzioak, denbora eta beharrezko laguntzak behar ditu.
Agian, galderarik garrantzitsuena ez da soilik haur guztiek arrakasta-esperientziak izatea nola bermatu, baizik eta zer esperientziak diren benetako hezkuntza-arrakastak eta nola laguntzen duten ikaskuntzari zentzua ematen, haurren ikuspegitik. Laguntzarekin amaitutako jarduera bat, zoriontzea edo ongizate-une bat baliotsuak izan daitezke. Hala ere, horrek ez du beti esan nahi haurrak zerbait berria ikasi duenik. Era berean, arrakasta orok ez du ahalegin handirik eskatzen. Horregatik, hezkuntza-arrakastaz hitz egiten dugunean, benetan zer gaitasun, ezagutza eta aukera zabaldu diren aztertu behar dugu.
Noiz hartzen du zentzua gure ikasleentzat goizero jaiki eta eskolara joateak? Zerk bultzatzen ditu itzultzera, baita gauza batzuk kostatzen zaizkienean ere? Eskolak zentzua hartzen du lagunak, segurtasuna, aitortza eta kide izateko lekua aurkitzen dituztenean; haien ahotsak garrantzia duenean eta ezartzen dituzten harremanak sentimendu onenetan oinarritzen direnean, hala nola elkartasunean eta ausardian; eta, gainera, han ikas dezaketela, mundua hobeto uler dezaketela eta lehen eskuraezinak ziruditen gauzak lor ditzaketela deskubritzen dutenean.
Haur batentzat, zentzua sortzeak ez du esan nahi ikaskuntzarekin loturarik ez duten arrakasta txikiak pilatzea. Egiten duenak bere bizitzarako balioa duela bizitzea ere bada: irakurtzeak istorio berrietara iristeko aukera ematen diola, problema bat ebazteak ulertzen laguntzen diola, elkarrizketak harremanak eraikitzeko aukera ematen diola eta, beharrezko laguntzekin, lehen nola egin ez zekien erronkei aurre egin diezaiekeela.
Ikaskuntza ez dago ongizatearen edo kide izatearen sentimenduaren aurka; indartu egin ditzake.
Ikuspegi hori bereziki garrantzitsua da zailtasun handienak dituztenentzat. Irakurtzeko denbora gehiago behar duen, oraindik problema bat ebatzi ezin duen edo bere jokabidea erregulatzen ikasten ari den haur batek laguntza jasotzeko, umiliatu gabe akatsak egiteko eta seguru sentitzeko eskubidea du. Baina, era berean, irakasteari uko ez egiteko, itxaropen handiak eta egokituak izateko eta benetako aurrerapenak ospatzeko eskubidea ere badu, txikiak izan arren.
Hori ez da erronka guztiak ezabatuz lortzen, baizik eta erronka horiei aurre egiteko beharrezko laguntzak bermatuz: proposamen egokiak, denbora, kalitatezko interakzioak, laguntza emozionala eta denboran zehar mantendutako itxaropen handiak. Itxaropenetik hezteak ez du esan nahi arrakasta-esperientziak eskaintzea soilik, baizik eta benetako ikaskuntza-aukerak sortzea, haur bakoitzak bere ahaleginei zentzua aurki diezaien eta bere lorpenen balioa deskubri dezan.
Agian, haur bati eskain diezaiokegun konfiantza- eta autoestimu-adierazpenik handienetako bat honako hau da: ez diogula zailtasun oro saihestuko, baizik eta ziurtatuko diogula ez diola inoiz bakarrik aurre egin beharko.
Argazkia: Magnific
Egilea: Susana Gómez
