Periódico Educación-etik itzulita
Nazioarteko literatura zientifikoak argitu du tertulia dialogikoek hezkuntzaren eta giza bizitzaren hainbat dimentsiotan emaitzak hobetzen dituztela. Diziplina, herrialde eta ikuspegi ezberdinetako zientzialariek errealitate hau —jada sendo finkatua— aztertzen dute eta elementu berriak argitaratzen dituzte. Profesionalek, familiek, ikasleek, boluntarioek, herritarrek, administrazioek eta erakundeek egunero-egunero arrakastazko jarduera hezitzaile hau berreraikitzen dute testuinguru berrietan eta askotarikoetan.
Hobekuntza horiek mantendu eta zabaltzeko, garrantzitsua da haiek indartzen dituzten dinamikak eta okertzen dituztenak aztertu eta eztabaidatzea. Okertzen dituzten dinamika horietako bat mundu akademikotik dator nagusiki, tertulia dialogikoek eragindako hobekuntzak beste faktore batzuei egozten saiatzen diren pertsonen eskutik. Dinamika horren barruan, azkenaldian indarra hartu duen joera bat da tertulietan sortzen diren elkarrizketa motak aztertu behar direla esatea, hobekuntza horiek sortzen dituztenak omen direlako. Haiek deitzen dituzten ikerketak egiteko, tertulia dialogikoekin zerikusirik ez duten kodeketetatik abiatzen dira, eta hobekuntza horiek sortzen dituzten jarduerak sortu ez dituzten pertsonek egindako kodeketak dira.
Kodeketa horietako batek ere ez du balio tertulia dialogikoak aztertzeko. Izan ere, TDren (Tertulia Dialogikoaren) aniztasuna hain da handia, non kodeketa horietako modalitateak bertan guztiz bestelakoak diren; eta, hala ere, horietako bat bera ere ez da hobekuntzak lortzen dituena. Agian egoera hau hobeto ulertzen da konparazio bat eginez: Ikaskuntza Komunitateen hasieran, baziren arrakasta metodologia jakin bati egozten ziotenak. Ikaskuntza Komunitatea ziren eta proiektuen metodologia erabiltzen zuten eskolen azterketa batzuek ondorioztatu zuten hobekuntzak metodologia hori erabiltzen zenean bakarrik gertatzen zirela, eta ez beste batzuk erabiltzean. Hala ere, azterketa zientifikoek oso argi utzi zuten hobekuntzak lortzen zirela Ikaskuntza Komunitateek zituzten aukera metodologiko ezberdinak gorabehera. Gauza bera gertatzen da tertulia dialogikoekin.
Azterketa horien zorroztasun eta maila eskasa ikusteko, nahikoa da egiaztatzea nola alde batera uzten duten hamarkadetan zehar egiten ari den bikaintasun maila goreneko lana, elkarrizketa berdinzalearen osagaiak eta, oro har, ikaskuntza dialogikoa aztertzen dituena, eta hobekuntza horiek benetan sortzen dituena. Haiek deitzen dituzten ikerketetan ez da aipatzen ere egiten ekintza komunikatibo dialogikoei eta botere-ekintza komunikatiboei buruz egin den lan aparta; lan horrek ez du soilik tertulia dialogikoak argitzen, baita giza harreman guztiak ere.
Irudia: IA bidez sortutakoa, Gemini-n
Egilea: Mª Luisa Jaussi. Hezkuntza-premia berezietako aholkularia eta Euskadiko Ikaskuntza Komunitateen sareko koordinatzailea
