Periódico Educación-etik itzulita
Haurtzaroko sexu-abusuaren (ASI) prebentzioa lantzen jarraitzeko, indarkeriarik gabeko espazioak sortzen jarraitu behar dugu, betiere ebidentzia zientifikoetan oinarrituta eta kalitatezko prestakuntzarako elkarrizketari tokia emanez.
Serie honetako aurreko artikuluan Ikaskuntza Komunitateen Gidaren irakurketari buruzko solasaldia jorratu genuen, zehazki 3. kapitulua, “Bizikidetza-eredua”, CSA Survivors – Science and Friendship elkarteari esker.
Oraingo honetan, solasaldia honako artikulu zientifikoaren inguruan izan da: Introducing the Neuroplastic Narrative: a non-pathologizing biological foundation for trauma-informed and adverse childhood experience aware approaches. Bertan, garunaren plastizitatea azpimarratzen da gertakari traumatikoak gainditzeko gaitasuna azaltzeko, gertatutakoan soilik geratu gabe, gainditzean arreta jarriz.
Artikulutik eta izan genituen elkarrizketetatik atera ditzakegun gakoetako batzuk honako hauek dira:
- Neuroplastizitatea sistema neuronalek egokitzeko eta aldatzeko duten gaitasunari dagokio.
- Garun osasuntsua esperientziara egokitzeko gai den garuna da.
- Martin Teicher ikertzailearen arabera, haurren aurkako abusuaren eta tratu txarren ondorioez hitz egitean ondorioztatzen da: «garunaren garapena geneek gidatzen dute, baina esperientziek moldatzen dute». Hemen azpimarratzen da adiskidetasun onek eta edozein zailtasunen aurrean babesa ematen duten pertsonek duten garrantzia, bizirik atera den pertsona gisa identitatea eraikitzea sustatuz.
- Beste autore batzuek, tartean Erik Kandel Nobel saridunak, ondorioztatzen dute «ingurumen-eskakizunen aurrean, giza heldu osasuntsuaren garunaren egituran aldaketa plastiko lokalak gertatzeko gaitasuna badagoela».
- Esperientziek garunak eta fisiologia moldatzen dituzte modu esanguratsu eta egokitzailean, eta biziraupenari laguntzen diote.
- Lotsaren esperientzia errepikatuek lotsaren aurreikuspena sortzen dute; horri lotsa toxikoa edo kronikoa deitu dakioke. Horregatik, ezinbestekoa da haurrek kontatzen digutena sinestea eta horri tokia ematea, betiere haien bizipenak balioztatuz, esperientzia negatibo berrietatik babestuz eta bizirik atera diren pertsonen birbiktimizazioa saihestuz.
- Narratiba neuroplastikoaren oinarrizko premisa da esperientziek garuna moldatzen dutela. Horregatik, “esperientzia berriak” erabil daitezke aurreko esperientzien eragina sendatzeko edo arintzeko.
Ondorio gisa, garrantzitsua da laguntza bilatzen duen pertsonaren testuinguruari erreparatzea, kalte gehiago prebenitzea eta segurtasuna, fidagarritasuna, lankidetza, ahalduntzea eta hautua sustatzen dituzten esperientzia berrezarritzaileak eskaintzea. Aipatutako Erik Kandelek gogorarazi bezala, irakurketa honen ondoren gure garuna apur bat aldatu da; beraz, orain gaiago gara leku osasuntsu eta seguruak sortzeko, sufritu dutenei babesa emateko eta adin goiztiarretatik sufrimendu gehiago saihesteko.
Egilea: Cristina Pérez-Manglano
