Printzipioz hondamendi naturalak hezkuntza-ekintzaren irismenetik kanpo daudela dirudien arren, errealitatea konplexuagoa da. Eskolek erantzuteko duten moduak alde handia eragin dezake. Hezkuntza ez da hondamendien aurrean ikusle hutsa; ondo orientatuta dago, eta bere ondorioak arintzeko eta kaltetutako gizarte-ehuna berreraikitzeko tresna aktibo bihurtzen da.
Hori ikertu dute Roca eta kideek. Espainiako DANAk eragindako uholdeen aurrean, hezkuntza-erantzuna aztertzen du artikuluak, eta arreta berezia jartzen die haurrei, talde kaltebera diren aldetik. Helburua izan zen, kaltetutako 18 eskoletako irakasleekin batera, hondamendiaren eragin sozioemozionala eta hezkuntzakoa arintzen lagunduko zuten hezkuntza-jarduera arrakastatsuak martxan jartzea, eskola-komunitatean erresilientzia sustatuz.
Sei ekintza nagusi egin ziren. Adierazgarrienetako bat hezkuntza-komunitatearen mapaketa izan zen, kaltetutako familiak eta haien berehalako beharrak berehala identifikatzea ahalbidetu baitzuen, laguntza-sareak aktibatzea erraztuz eta ikasleen artean konfiantza eta segurtasun-sentsazioa sortuz. Beste emaitza nabarmen bat ikaskuntza-ingurune ezin hobeak sortzea izan zen. Ingurune horiek eskolak azkar irekitzea eta ikasleen ongizate emozionalari arreta ematea uztartzen zituzten, eskoletara itzultzeak hezkuntzarekin jarraitzeko zein errutinak eta loturak berrezartzeko balioko zuela ziurtatuz.
Solasaldi dialogikoek, DANA osteko testuingurura egokituta, aukera eman zuten haurrek eta helduek beren esperientziak partekatzeko eta trauma kolektiboki prozesatzeko, erresilientzia sustatuz eta narratiba komunitarioa indartuz. Era berean, elkartasun-sareak aktibatzeak laguntza materiala eta emozionala eman zien familiei eta irakasleei, eta horrek gizarte-kohesioa eta kide izatearen zentzua areagotu zituen. Indarkeriarik gabeko sareak mantentzeko estrategiak ere ezarri ziren, hondamendiaren ondoren abusuak eta diskriminazioa prebenitzeko arreta bereziarekin, haurren segurtasuna eta ongizatea indartuz. Azkenik, talde ahulenei eman zitzaien lehentasuna, hala nola ikasle desgaituei edo desplazatuei, gizarteratzea ziurtatuz eta gizarte-bazterketako arriskuak murriztuz.
Argazkia: Unsplash
Egilea: Ane López de Aguileta
