Periódico Educación-etik itzulita
Zer ekarpen egiten dizkigu hezkuntzak? Lehenengoa, eta oso garrantzitsua, da kalitatezko hezkuntzak gizartea benetan eraldatzen duela, ekonomia barne.
Mondragon Corporation kooperatiba taldea da bere eragin-eremua munduko desberdintasun ekonomiko txikiena duen gunea izateko eragile nagusia, hau da, Gini indizerik baxuena duena. Gaur egun 70.000 langile baino gehiago ditu, baina José María Arizmendiarrietak lanbide-eskolako (ikasle-aprendizen) 5 ikaslerekin sortu zuen, berak ere sortutako eskolan. Gizarte-motibazio batekin eta protagonismo indibidualik gabe, lehen enpresari ULGOR izena jarri zioten, bost ikasleen inizialekin osatua. Geroago, enpresa horri FAGOR izena eman zitzaion, eta bertan egin zuten lan nire aitak eta amak.
José María Arizmendiarrietak eta bere ikasleek ekonomiaren eta gizartearen eraldaketa apart hau sortzen zuten bitartean, hezkuntza bikaina oinarri hartuta, protagonismo neurrigabea zuten eta oker “kritikotzat” jotzen ziren autore batzuek teoriak idazten zituzten —adibidez, erreprodukzioaren teoria—, zeinek zioten hezkuntzak ezin zuela gizartea eraldatu: James S. Colemanek, Pierre Bourdieuk eta beste batzuek ez zuten inolako eskolaren emaitzarik hobetu, baina bai euren gizarte-igoera eta ordainsaria handitu. José María Arizmendiarrietak haiek baino maila teoriko askoz handiagoa zuen, eta guztiekin partekatzen zuen. Elkarrekin irakurtzen eta askotariko liburuez eztabaidatzen zuten, tartean Paulo Freireren eta benetan kritikoak ziren beste autore eta autore batzuen lanak.
Benetan motibatzen gaituelako hezkuntzan dihardugunok badakigu, Amartya Sen Ekonomiako Nobel saridunak dioen bezala, ia beti hezkuntza dela desberdintasun gehien pairatzen dituztenek horiek gainditzeko zeharka dezaketen ate bakarra.
Irudia: egilearen jabetzako argazkia
Egilea: Garazi Álvarez
