(Periodico Educacion-etik itzulita)
Duela 15 ikasturte Jaume de Tavernes Blanques herriko Rei LHIra iritsi zen, musika espezialitatetik. Lehen zikloko tutoretza hartu behar nuen, erronka handia, inoiz ez bainuen irakurtzen eta idazten irakatsi. Eskolan egiten ziren praktikak ikastetxe gehienetan egin ohi zirenak bezalakoak ziren.
Une horretan, klaustroaren eta gure eskola inklusiboagoa bihurtzeko kezka partekatzen zuten familien zati bat zegoen ikastetxean, eta orduan hasi ginen “Seminari a Muscles de Gegants” saiora joaten, eta han ezagutu genituen hezkuntza-jarduera arrakastatsuak (AEE). Gure ikastetxean AEE guztiak 15 urtez aplikatu ondoren, klaustro osoa bat dator gure ikasleen hobekuntza akademikoan, eta emaitza nabariak lortu ditugu. Adibidez, jada ez daukagu lehen hezkuntzako lehen mailatik irakurtzen ikasi gabe igaroko den ikaslerik, murriztu egin dira ikasturteko errepikapenak eta ACISak (curriculumaren banakako egokitzapen esanguratsuak). Eta, aldi berean, bizikidetza izugarri hobetu dela ikusten da.
Testuinguru horretan, GEN-TE-FEM ikerketa-proiektuan parte hartzeko aukera dugu, berdintasunari eta genero-indarkeriaren prebentzioari (GI) buruzko ikerketa zientifikoei buruzko 7 artikulutako solasaldi feminista dialogikoetan parte hartuz. Oso interesgarria iruditu zitzaigun eta parte hartzea erabaki genuen. Solasaldi horiek hezkuntza-komunitate osoak parte hartzeko ireki ziren. Klaustrotik kanpoko familia eta pertsona batzuek ere parte hartu ahal izan zuten, hala nola ikastetxeko zuzendari ohiek eta maisu-maistrek, besteak beste, gure interakzioei aniztasuna emanez.
Ikaskideekin GIren prebentzioari buruzko ikerketetan oinarritutako artikuluei buruz eztabaidatzeak aukera eman zigun prebentziozko sozializazioan sakontzeko eta espazio seguruak sortzeko, ikasleek desiraren hizkuntza erabil dezaten ontasuna, tratu ona eta adiskidetasuna erakargarri egiteko. Azterlan horiek NAMak (maskulinitate alternatibo berriak) ikusarazten ere laguntzen dute, gure ikasleen egungo eta etorkizuneko harremanetan indarkeria prebenitzeko.
Hona hemen solasaldi horietan atera genituen ondorio garrantzitsuenetako batzuk:
- Gure ikastetxean, lehen begiratuan hala ematen ez badut ere, gure ikasleen arteko harreman afektibo-sexualetan GI gertatzen den egoerak daudela.
- GI ez da bikote egonkorraren harreman luzeetan bakarrik gertatzen, baita noizbehinkako harremanetan eta gero eta gazteagoetan ere.
- GIri aurrea hartzeko gakoetako bat ikasleei diskurtso hertsatzailea txikitatik identifikatzen laguntzea da, diskurtso horren eraginpean ez geratzeko estrategiak emateko.
- Ikasleek indarkeriarik gabeko espazio seguruak behar dituzte, desioaren hizkuntza erabili ahal izateko, NAM ikasleei erakargarritasuna emateko eta indarkeriari eta indarkeriazko jarrerei erakargarritasuna kentzeko, etorkizunean indarkeriazko harremanetatik babesteko, harreman horiek noizbehinkakoak edo luzeak izan.
- Akats bat da “maitasun erromantikoak hil egiten du” bezalako leloak zabaltzea; izan ere, ematen den mezua da arriskua maitemintzea dela, eta neskek harremanak izateko arriskua dutela, kapital harrapariaren diskurtso hertsatzaileak sustatuta. Noizbehinkako aipu horiei “askatasuna” esaten zaie, eta berdintasunezko harremanak, baketsuak eta gogobetegarriak, berriz, “matxista” edo “modatik kanpo” esaten zaie.
- Indarkeriarekiko erakargarritasuna haurrek bizi duten sozializazio-prozesu bat da, eta areagotu egiten da komunikabideetatik, sare sozialetatik, Internetetik, literaturatik, musikatik, filmetatik… jasotzen dituzten mezuen bidez. Baina ohar ona da erakargarritasuna eraikuntza kultural bat dela eta, beraz, hezigarria eta eraldagarria dela. Desiraren hizkuntzaren bidezko elkarrekintzekin, tratu ona eta berdintasunezko harreman osasungarriak erakargarri egitea lortzen da, gure ikasleentzat etorkizun hobea bermatuz, haien erakargarritasuna eraldatzen baita eta, aldi berean, errespetuzko maitasun zirraragarriz betetako harremanak desio baitira.
Azken batean, frogatuta dago solasaldi feminista dialogikoek irakasleen prestakuntzan duten eragina. Baina, gainera, gure ibilbideak eta esperientziak behin eta berriz erakutsi digu hori: eragin soziala duten artikulu zientifikoei buruz eztabaidatu eta argudiatzen dugunean, ikasleekin egiten dugun esku-hartzea hobetzen laguntzen diguten ezagutzak sortzen eta partekatzen ditugu parte-hartzaile guztien artean. Horrela, hainbeste kezkatzen gaituen GI gainditzen laguntzen dugu, gizarte berdinzaleagoak, baketsuagoak eta errespetuzkoagoak bilatuz.
Egilea: Monica Belda
