Terrassako hiriak duela gutxi antolatutako ekitaldi batek argi utzi zuen hezkuntza bikainak komunitate ahulenetan izan dezakeen eraldaketa sakona. Gaztetan SES baxuko familietan, eskoletan aniztasun handiko inguruneetan eta haien etorkizunari buruzko aurreiritzi determinista etengabeen artean hezi ziren gazteek—20 urte geroago—beren ikasketa- eta lan-ibilbide zoragarriak partekatu zituzten; eta emaitza horiek SES altueneko familietan eta eskoletan hazi zirenenak ere gainditu zituzten.
“Zein da sekretua?” galdetu zuten parte-hartzaileek. Erantzuna argia zen: osasuna COVID txertoarekin hobetzen den bezala, hezkuntza ere hezkuntza-jarduera arrakastatsuak aplikatuta hobetzen da.
Ikasle ohiek azaldu zuten eskolan oinarrizko ezagutza sendoa eskuratu zutela hainbat arlotan, arrazoitzen eta argudiatzen ikasi zutela, lagunkoiago bihurtu zirela eta harreman hobeak eraiki zituztela talde interaktiboen, literatur solasaldi dialogikoen, gatazken prebentzio eta konponbide dialogikoko ereduen, familia-heziketa programen eta beste hainbat ekintzaren bidez. Horrek guztiak lagundu zien geroago, bai bigarren hezkuntzako goi mailan, baita unibertsitate-ikasketetan ere—ingeniaritza, kimika eta beste hainbat arlotan.
Ikasle batek kontatu zuen 18 ohorezko matrikula lortu zituela, ingeniaritza-graduko notarik altuenak. Beste batek gogoratu zuen, eskolan Romeo eta Julieta-ren bertsio moldatua erabiliz literatur solasaldietan parte hartzen zuen bitartean, bere ama ere eskolako jardueretan parte hartzen ari zela eta liburu bera irakurtzen ari zela (jatorrizko bertsioa); etxean hitz egiten zuten gaiei buruz, eta berak eskolara eramaten zituen gero. Beste ikasle batek azaldu zuen Alemaniara familiarekin joan zenean, hizkuntza ez zekiela, oso azkar ikasi zuela hezkuntza-jarduera arrakastatsuekin izandako esperientziari esker; horri esker nabarmendu zen bertako ikasketetan.
Batzuek oker uste dute jarduera arrakastatsu horiek salbuespenak direla, eta hezkuntzak ezberdintasunak erreproduzitzen dituela aldarrikatzen duten teoria deterministen araua berresten dutela. Baina errealitatea zeharo kontrakoa da. Jarduera arrakastatsu horiek guztiek teoria zorrotz eta bikainen laguntzarekin ko-sortzen dira. Teoria deterministak oinarrizko akatsetan oinarritzen dira, eta teoria dialogikoek, aldiz, kalitate maila oso handia dute—horregatik dira posible jarduera arrakastatsu horiek.
Egilea: Mª Luisa Jaussi
